Składniki
4 PorcjeDodawaj chili stopniowo i próbuj — ostrość zależy od papryczki.
Przygotowanie
- 1
Przygotuj i odmierz składniki. Pokrój cebulę oraz paprykę, posiekaj czosnek. Fasolę odsącz i opłucz. Surowe mięso trzymaj oddzielnie od pozostałych składników, a po kontakcie z nim umyj ręce i przybory.
- 2
W szerokim garnku rozgrzej 1 łyżkę oleju na średnim ogniu. Dodaj cebulę i paprykę, smaż około 7 minut, mieszając. Przełóż warzywa na talerz.
- 3
Dodaj pozostały olej i zwiększ ogień. Obsmaż wołowinę w dwóch partiach, po około 5 minut każdą. Najpierw pozwól mięsu się przyrumienić, następnie rozdziel je łopatką. Pierwszą partię przełóż na talerz na czas smażenia drugiej.
- 4
Włóż całe mięso i warzywa do garnka. Dodaj czosnek, kmin rzymski, słodką paprykę, chili oraz oregano. Smaż na średnim ogniu przez 30 sekund, mieszając i pilnując, żeby przyprawy się nie przypaliły.
- 5
Dodaj koncentrat pomidorowy i smaż jeszcze przez minutę, dokładnie mieszając go z mięsem i warzywami.
- 6
Wlej pomidory wraz z sokiem oraz 150 ml wody. Dodaj pieprz i połowę soli. Zeskrob przyrumienione drobinki z dna, doprowadź sos do łagodnego wrzenia, a następnie zmniejsz ogień.
- 7
Duś bez pokrywki przez 25 minut na małym ogniu. Mieszaj co kilka minut, sięgając do dna. Jeśli sos zaczyna przywierać lub nadmiernie gęstnieje, dolej odrobinę wody.
- 8
Dodaj odsączoną fasolę i gotuj jeszcze 10 minut, delikatnie mieszając. Mięso musi być całkowicie ugotowane, a sos gęsty. Spróbuj i w razie potrzeby dodaj pozostałą sól oraz więcej chili.
- 9
Zdejmij garnek z ognia i odstaw na 5 minut. Podawaj na gorąco z wybranymi dodatkami, na przykład ryżem, kwaśną śmietaną i limonką.
Jak zrobić chili con carne, które ma głęboki smak?
Najważniejsze są trzy rzeczy: porządne obsmażenie mięsa, krótkie podgrzanie przypraw i spokojne duszenie sosu. Nie wrzucaj wszystkiego naraz do garnka, bo wołowina zacznie się gotować we własnym soku, a cebula pozostanie twardawa. Kilka minut poświęconych na pracę partiami daje wyraźniejszy smak bez dodawania kostek rosołowych czy gotowych mieszanek.
Na cztery duże porcje potrzebujesz 500 g mielonej wołowiny, 800 g pomidorów i 480 g odsączonej czerwonej fasoli. Cebula, papryka i koncentrat uzupełniają sos, ale nie dominują nad mięsem. To wersja średnio ostra: zacznij od połowy łyżeczki mielonego chili, pamiętając, że moc przyprawy zależy od rodzaju papryki i producenta.
Zarezerwuj około godziny i kwadransa, z czego większość zajmie gotowanie bez większej uwagi. Przyda Ci się szeroki garnek o pojemności około 4 litrów, najlepiej z grubym dnem. Szerokie naczynie ułatwia smażenie i odparowywanie, a grube dno zmniejsza ryzyko przypalenia gęstego sosu. Mimo to co kilka minut zamieszaj przy samym dnie.
Mięso, fasola i pomidory – co wybrać?
Wybierz mieloną wołowinę z umiarkowaną zawartością tłuszczu, na przykład około 10–15%. Bardzo chude mięso też się sprawdzi, lecz będzie mniej soczyste. Jeśli kupujesz u rzeźnika, możesz poprosić o zmielenie łopatki wołowej. Mięso mielone przechowuj w lodówce do momentu smażenia i kieruj się terminem przydatności podanym na opakowaniu.
Najwygodniejsza jest czerwona fasola z puszki: odcedź ją, opłucz na sitku i zważ już bez zalewy. Dwie puszki po 400 g często dają łącznie około 480 g fasoli, ale sprawdź masę po odsączeniu na etykiecie. Jeśli korzystasz z suchej czerwonej fasoli, ugotuj ją osobno zgodnie z instrukcją na opakowaniu; nie dodawaj do sosu surowej ani tylko namoczonej.
Pomidory krojone z puszki zapewniają powtarzalną konsystencję przez cały rok. Możesz zastąpić je taką samą masą całych pomidorów z puszki, rozgniatając je łyżką. Passata da gładszy sos, zwykle wymagający nieco innego czasu odparowania. Koncentratu nie pomijaj: krótko podsmażony wnosi pełniejszy pomidorowy smak. Świeże pomidory poza sezonem bywają zbyt wodniste i mało aromatyczne.
Smażenie i duszenie krok po kroku
Zacznij od warzyw, następnie przełóż je na talerz i obsmaż mięso w dwóch partiach. Po włożeniu wołowiny do gorącego garnka daj jej chwilę bez mieszania, żeby mogła się przyrumienić. Dopiero potem rozdziel ją łopatką na małe grudki. Jeśli od razu będziesz intensywnie mieszać albo przepełnisz garnek, mięso puści dużo płynu i trudniej uzyskasz rumiany kolor.
Kmin rzymski, czyli kumin, nie jest tym samym co zwykły kminek. To właśnie kumin daje chili charakterystyczny, ciepły aromat. Wsyp go razem z papryką, oregano i chili do mięsa z warzywami, a po krótkiej chwili dodaj koncentrat. Przyprawy mają pachnieć, nie ciemnieć i dymić; w razie potrzeby zmniejsz ogień.
Po dodaniu pomidorów i wody zeskrob z dna przyrumienione drobinki, o ile nie są spalone. Gotuj na małym ogniu, bez pokrywki, tak aby sos tylko lekko bulgotał. Fasolę dodaj na ostatnie 10 minut, bo jest już ugotowana. Mięso powinno być całkowicie ugotowane; termometr kuchenny powinien wskazać co najmniej 71°C w jego środku.
Jak dopasować ostrość i zagęścić sos?
Nie oceniaj ostrości wyłącznie po zapachu przyprawy. Dodaj niewielką ilość chili na początku, a pod koniec spróbuj sosu i ewentualnie dosyp więcej. Dla dzieci lub osób unikających ostrych potraw możesz całkowicie pominąć chili, zachowując słodką paprykę i kumin. Ostry sos albo posiekaną ostrą papryczkę podaj wtedy osobno, żeby każdy doprawił swoją porcję.
Gotowe chili powinno dać się nabrać łyżką bez wodnistej otoczki. Jeśli jest za rzadkie, duś je jeszcze przez 5–10 minut bez pokrywki, mieszając częściej. Możesz też rozgnieść kilka łyżek fasoli o ściankę garnka. Nie potrzebujesz mąki ani zasmażki. Za gęsty sos rozluźnij niewielką ilością gorącej wody, dolewaną po 30–50 ml.
Sól dodawaj w dwóch etapach: trochę podczas gotowania i resztę po odparowaniu sosu. Jeśli smak jest ciężki lub płaski, pomóc może odrobina soku z limonki dodana już na talerzu. Kwaśne pomidory najpierw dłużej podduś; cukier nie powinien być automatycznym dodatkiem. Zbyt ostre chili złagodzisz przede wszystkim zwiększeniem ilości nieostrych składników, a śmietana pomoże przy podaniu.
Z czym podać chili con carne?
Najprostszy dodatek to ryż ugotowany na sypko. Na cztery porcje chili wystarczy zwykle 200–240 g suchego ryżu, zależnie od apetytu. Nie mieszaj całego ryżu z garnkiem sosu, jeśli planujesz zostawić część na później. Podane osobno składniki łatwiej porcjować, a każdy może dobrać sobie proporcje. Ryż nie jest uwzględniony w składnikach podstawowego przepisu.
Do gorącego chili pasują chłodne dodatki: kwaśna śmietana 18%, gęsty jogurt naturalny, kawałki awokado lub drobno posiekana czerwona cebula. Możesz dołożyć starty cheddar, kolendrę i ćwiartkę limonki, ale nie musisz używać wszystkiego naraz. Dwa dodatki w zupełności wystarczą. Szczególnie przy ostrzejszej wersji dobrze sprawdza się łyżka śmietany i coś świeżego.
Bez ryżu podaj chili z podgrzaną tortillą, pieczywem albo pieczonym ziemniakiem. Bardzo gęsty sos nadaje się również do nadziewania tortilli, tylko wcześniej lekko go przestudź, żeby nie rozmiękczył placka. Jeśli szykujesz kolację dla kilku osób, postaw garnek na stole, a dodatki rozłóż w osobnych miseczkach. Każdy złoży własną porcję bez dodatkowej pracy przy kuchence.
Przechowywanie, mrożenie i odgrzewanie
Chili dobrze nadaje się do przygotowania dzień wcześniej. Po gotowaniu rozdziel pozostałą część do płytkich pojemników, żeby szybciej się schłodziła, i wstaw do lodówki najpóźniej w ciągu 2 godzin. Nie zostawiaj dużego garnka na blacie na całą noc. Małe, jeszcze ciepłe porcje możesz włożyć do lodówki bez czekania, aż osiągną temperaturę pokojową.
Przechowuj chili w zamkniętych pojemnikach, w temperaturze do 4°C, i zjedz w ciągu 3–4 dni. Odgrzewaj tylko potrzebną porcję, dodając łyżkę lub dwie wody. Mieszaj, aż całość będzie równomiernie gorąca; przy użyciu termometru celuj w co najmniej 74°C. W mikrofalówce przerwij podgrzewanie, wymieszaj zawartość i dopiero dokończ, aby uniknąć chłodnych miejsc.
Do zamrażania najlepiej przeznaczyć chili bez ryżu, śmietany i świeżych dodatków. Podziel je na porcje, opisz datą i dla najlepszej jakości zużyj w ciągu 2–3 miesięcy. Rozmrażaj przez noc w lodówce, następnie dokładnie podgrzej w garnku. Fasola po rozmrożeniu może być nieco delikatniejsza, dlatego mieszaj ostrożnie, jeśli zależy Ci na zachowaniu całych ziaren.
Częste pytania
Czy chili con carne można zrobić dzień wcześniej?
Tak, to wygodne danie do przygotowania z wyprzedzeniem. Po nocy sos zwykle staje się gęstszy, więc podczas odgrzewania dolej trochę wody. Szybko schłodź gotowe chili w płytkich pojemnikach i przechowuj w lodówce, zamiast zostawiać garnek na kuchence.
Czy mogę użyć innego mięsa niż wołowina?
Tak, możesz użyć mielonego mięsa wieprzowo-wołowego albo indyka w tej samej ilości. Smak będzie inny, ale proporcje sosu pozostają odpowiednie. Indyk jest zwykle chudszy, więc uważaj, żeby go nie przesuszyć podczas smażenia, i ugotuj go do co najmniej 74°C.
Czy do chili con carne dodaje się kukurydzę?
Możesz ją dodać, jeśli lubisz słodki akcent, ale nie jest konieczna w tym przepisie. Wsyp 100–150 g odsączonej kukurydzy razem z fasolą. Przy tej ilości nie musisz zwiększać porcji pomidorów ani przypraw; dopraw sos po spróbowaniu.
Co zrobić, jeśli chili jest zbyt ostre?
Dodaj więcej pomidorów, ugotowanej fasoli lub osobno usmażonego mięsa i ponownie podduś sos. Podaj z ryżem oraz kwaśną śmietaną. Sama woda rozrzedzi danie, ale nie usunie ostrości; sok z limonki również nie neutralizuje chili.
Czy można pominąć fasolę?
Tak. Bez fasoli otrzymasz bardziej mięsny sos i mniejszą ilość gotowego dania. Zacznij wtedy od 100 ml wody zamiast 150 ml, a konsystencję oceń pod koniec duszenia. Jeśli chcesz zachować cztery duże porcje, zwiększ ilość wołowiny do około 700 g.
Czy chili con carne trzeba długo gotować?
Wersji z mięsem mielonym wystarcza zwykle około 35 minut spokojnego duszenia po dodaniu pomidorów. Dłuższe gotowanie nie jest obowiązkowe. Kieruj się miękkością warzyw, pełnym ugotowaniem mięsa i gęstością sosu; przy dłuższym duszeniu może być potrzebna dodatkowa woda.
